fbpx

Tajemnica korespondencji, czyli wszystko na temat rozpowszechniania e-maili

night-television-tv-theme-machines
Arkadiusz Szczudło

Arkadiusz Szczudło

Jestem adwokatem, wspólnikiem w kancelarii Creativa Legal, wiceprezesem fundacji Creativa Education, mentorem i twórcą internetowym. Specjalizuję się w prawie nowych technologii oraz prawnym wsparciu biznesu – w tym w szczególności e-commerce i biznesu online. Jestem ekspertem w zakresie prawnych aspektów technologii blockchain.

Spis treści

Prawie codziennie ktoś kopiuje treść otrzymanej wiadomości e-mail i upublicznia ją na swoich profilach społecznościowych. Często wszystko rozchodzi się po kościach, jednakże były ostatnio takie sytuacje, gdzie zainteresowały się tym nawet media. Przykładem niech będzie sprawa związana z pewną warszawską drukarnią.

Podsumowanie na start

Nie chcesz czytać całego artykułu? Zapoznaj się z naszym podsumowaniem poniżej:

 

  1. Tajemnica korespondencji (obejmująca także wiadomości e-mail) podlega w Polsce silnej ochronie prawnej.
  2. Przepisy dotyczące tajemnicy korespondencji zawarte są w Konstytucji, Kodeksie cywilnym, Kodeksie karnym oraz w Prawie autorskim.
  3. Na gruncie prawa cywilnego, tajemnica korespondencji to dobro osobiste, które można naruszyć poprzez rozpowszechnienie otrzymanych wiadomości. Jeżeli jednak nadawca nie zakazał rozpowszechniania korespondencji, uczynienie tego nie będzie naruszeniem prawa.
  4. Zgodnie z przepisami ustawy o prawie autorskim, prawo do decydowania o rozpowszechnianiu otrzymanej wiadomości ma odbiorca.
  5. Bezprawne uzyskanie dostępu do informacji jest przestępstwem, zagrożonym karą pozbawienia wolności do lat 2.
  6. Przed rozpowszechnieniem otrzymanej korespondencji najlepiej uzyskać zgodę nadawcy.

Tajemnica korespondencji jest prawem konstytucyjnym

Zostało to uregulowane w Konstytucji, zaznaczone w Kodeksie cywilnym, oraz po części opisane przez Prawo autorskie. Jedna rzecz, a w tak wielu miejscach.

Konstytucja zapewnia wolność i ochronę tajemnicy komunikowania się. Ograniczenie może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie i w sposób w niej określony.

Ochronę obejmuje nie tylko wiadomość wysyłana sobie przez pocztę tradycyjną. Zakres należy ujmować szeroko i chodzi tutaj o każdy sposób komunikowania się, np. listem, telefonicznie, e-mailowo, drogą radiową lub poprzez znaki świetlne.

Dobra osobiste

W Kodeksie cywilnym mamy ochronę dóbr osobistych, a tam wyszczególnioną tajemnicę korespondencji.

Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. – art. 23 k.c.

Gdy mówimy o rozpowszechnianiu korespondencji to prawo do tego ma zarówno nadawca, jak i odbiorca. Jeżeli adresat otrzyma wiadomość od drugiej osoby, może ją rozpowszechniać wtedy, gdy nie ma zastrzeżenia od nadawcy na ten temat (SN w wyroku z dnia 17 listopada 2010 r., I CSK 664/09). Należy respektować jego wolę.

Tajemnica korespondencji obejmuje także sytuację, gdy osoba A wysyła wiadomość do B, ale odczytuje ją C, zanim zapoznała się z nią osoba B. Nie chodzi tutaj tylko o jej odczytanie; może zdarzyć się tak, że C zniszczy wiadomość lub zmieni jej treść. W dalszym ciągu będzie to naruszenie tajemnicy korespondencji.

Prawo autorskie

Przechodząc kolejno do Prawa autorskiego mamy pewien przepis, który mówi nam:

Jeżeli osoba, do której korespondencja jest skierowana, nie wyraziła innej woli, rozpowszechnianie korespondencji, w okresie dwudziestu lat od jej śmierci, wymaga zezwolenia małżonka, a w jego braku kolejno zstępnych, rodziców lub rodzeństwa. – art. 82 u.p.a.p.p.

Wynika z niego wprost, że to właśnie osoba, która dostała maila, czyli odbiorca ma prawo do decydowanie o rozpowszechnianiu otrzymanej wiadomości. Chodzi tutaj o wyrażenie zgody na rozpowszechnianie wiadomości. Z tym poglądem również i ja się zgadzam.

Nadawca wiadomości, jako jej autor ma ograniczone prawo do upubliczniania swojej korespondencji ze względów podanych powyżej. Działa to w oba kierunki. Adresat także musi respektować prawo nadawcy do swojego zdania na temat rozpowszechniania e-maila. Możemy naruszyć tutaj dobra osobiste drugiej strony.

W omawiany przepisie chodzi o ochronę korespondencji po śmierci adresata. Za życia adresat i odbiorca mogą przecież powoływać się na opisane już dobra osobiste.

Kodeks karny

Również prawo karne przewiduje ochronę korespondencji. Znajdziemy ją w art. 267 Kodeksu karnego, który mówi o bezprawnym uzyskaniu informacji:

§ 1. Kto bez uprawnienia uzyskuje dostęp do informacji dla niego nieprzeznaczonej, otwierając zamknięte pismo, podłączając się do sieci telekomunikacyjnej lub przełamując albo omijając elektroniczne, magnetyczne, informatyczne lub inne szczególne jej zabezpieczenie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Ustawodawca ma tutaj na myśli dostęp do informacji przez osobę trzecią, czyli wcześniej wspomnianą już osobę C.

Klauzule w stopkach maili

Spotkaliście się z zawartymi w stopce otrzymanego e-maila klauzulami o zakazie kopiowania i rozpowszechniania tej wiadomości? Ja tak. Niestety, nie ma konkretnej podstawy prawnej, na której taki zakaz mógłby się opierać. Zastanawiające jest jak bardzo dużo osób i instytucji (także państwowych) to stosuje.

Posługujemy się takimi klauzulami w celu poinformowania odbiorcy wiadomości o naszym braku zgody na rozpowszechnianie treści wiadomości. Ma to pewne podparcie w doktrynie i orzecznictwie, które wskazałem powyżej.

Treść tej wiadomości zawiera informacje poufne, przeznaczone tylko dla adresata. Udostępnianie, ujawnianie, powielanie, rozpowszechnianie bądź powoływanie się na jakikolwiek jej fragment jest zabronione. W razie przypadkowego otrzymania tej wiadomości, prosimy o powiadomienie o tym nadawcy oraz trwałe jej usunięcie.

Porozmawiaj z ekspertem

Stoisz przed wyzwaniem? Szukasz najlepszego rozwiązania dla swojego problemu, który opisałem w tym artykule? Sprawdź, czy jestem w stanie Ci pomóc.

Skorzystaj z formularza lub napisz bezpośrednio na mojego maila a.szczudlo@creativa.legal

Administratorem Twoich danych osobowych będzie kancelaria Creativa Legal sp.p. Przeczytaj więcej w naszej Polityce prywatności.

Czy zaczniesz stosować taki zakaz? 

Brak zgody na rozpowszechnianie wiadomości może być niejako „domniemany” i wymagana będzie zgoda nadawcy i odbiorcy na rozpowszechnianie treści wiadomości. W takich okolicznościach nie trzeba będzie umieszczać powyższego zakazu, chyba, że chcesz to zrobić „na przyszłość” lub w celu lepszego zabezpieczenia się.

Istnieją poglądy, że dopiero taka informacja skutecznie blokuje możliwość dalszego rozpowszechniania wiadomości. Wszystko zależy od kontekstu sytuacji oraz tego, po której stronie stoisz. 

Ze względu na odmienne opinie, myślę, że zauważyłeś kierunek, w jakim idzie interpretacja przepisów prawa. Przy rozpowszechnianiu otrzymanych wiadomości e-mail należy uważać na możliwość naruszenia różnych przepisów z różnych ustaw – ze szczególnym uwzględnieniem dóbr osobistych. Jako adresat, dla swojego spokoju, lepiej tego nie rób bez wcześniejszego otrzymania zgody od nadawcy.

Pamiętaj, że w pewnych sytuacjach możesz wejść także na grunt czynów nieuczciwej konkurencji.

Pomóż nam dotrzeć do innych osób! Udostępnij ten artykuł dalej, niech więcej osób uzyska dzięki niemu potrzebną wiedzę. Dziękujemy!

W czym mogę Ci pomóc?

Arkadiusz Szczudło

Jestem adwokatem, wspólnikiem w kancelarii Creativa Legal, wiceprezesem fundacji Creativa Education, mentorem i twórcą internetowym.

Specjalizuję się w prawie nowych technologii oraz prawnym wsparciu biznesu – w tym w szczególności e-commerce i biznesu online. Jestem ekspertem w zakresie prawnych aspektów technologii blockchain.

Pomagam przedsiębiorcom m.in. w sporządzaniu umów i regulaminów ochronie danych osobowych i własności intelektualnej oraz prawie reklamy i mediów. Wspieram w zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – w tym na rynku chińskim.

Chcesz porozmawiać o swoich bolączkach?
Napisz do mnie na a.szczudlo@creativa.legal lub skorzystaj z przycisku poniżej i wypełnij formularz. Sprawdź, czy możemy pomóc w rozwoju Twojego biznesu.

Subskrybuj newsletter i bądź na bieżąco!

Otrzymuj informacje o nowościach w prawie, nowych artykułach, czy szkoleniach od fundacji Creativa Education.

Dołącz do ponad 6000 innych osób, które już nam zaufało!

Przeczytaj, w jaki sposób przetwarzamy Twoje dane osobowe w naszej Polityce prywatności.

Skip to content